Τρόποι χρήσης βοτάνων

 

Έγχυμα

Προτιμάται για τα ευαίσθητα μέρη των βοτάνων, τα φύλλα, τα άνθη ή το βλαστό. Το έγχυμα βοτάνου προσομοιάζει με τη διαδικασία παρασκευής τσαγιού με τα φακελάκια του εμπορίου. Ζεσταίνουμε νερό και το αποσύρουμε από τη φωτιά λίγο πριν το βρασμό. Τοποθετούμε το βότανο σε κούπα και προσθέτουμε το ζεστό νερό. Σκεπάζουμε την κούπα για 3 με 5 λεπτά και στη συνέχεια αφαιρούμε το βότανο. Το απολαμβάνουμε ζεστό ή το αφήνουμε να κρυώσει.


 

Αφέψημα

Επιλέγεται για τα ανθεκτικά τμήματα ενός βοτάνου, για το σπόρο, τη ρίζα, το φλοιό, το μίσχο ή το κλωνάρι. Στο αφέψημα βράζουμε το νερό μαζί με το βότανο σε σιγανή φωτιά ώστε αυτό να μαλακώσει και να απελευθερώσει όλα του τα συστατικά. Είναι σημαντικό το σκεύος στο οποίο βράζουμε το βότανο να παραμένει κλειστό σε όλη τη διάρκεια του βρασμού για να μη χάνονται τα πολύτιμα συστατικά του βοτάνου με τον ατμό.


 

Έμβρεγμα

Η βύθιση του βοτάνου σε νερό θερμοκρασίας δωματίου για 2 έως 12 ώρες. Ορισμένες φορές, το έμβρεγμα χρησιμοποιείται προπαρασκευαστικά για την παρασκευή αφεψήματος, όταν τα τμήματα του βότανου που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν είναι σκληρά ή αρκετά μεγάλα (πχ. ρίζα).


 

Βάμμα

Παρασκευάζεται με την εμβάπτιση του βοτάνου σε αλκοολούχο διάλυμα, συνήθως καθαρό οινόπνευμα, για 4 με 6 εβδομάδες. Το αλκοόλ βοηθάει στην ευκολότερη διάλυση και απορρόφηση των συστατικών του φυτού, γι’ αυτό είναι δραστικότερο και ισχυρότερο από το έγχυμα ή το αφέψημα. Διατηρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα και πρέπει να λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες ειδικού.


 

Σιρόπι

Έγχυμα ή αφέψημα βοτάνου αναμεμιγμένο με μέλι ή σιρόπι φτιαγμένο με νερό και ζάχαρη μας δίνει σιρόπι βοτάνου που συνδυάζει τις ευεργετικές ιδιότητες των βοτάνων και την κατευναστική δράση του μελιού ή τη γλυκύτητα της ζάχαρης. Τα σιρόπια βοτάνων είναι ιδανικά για τα παιδιά που συνήθως δυσανασχετούν με γεύσεις πικρές, ξινές ή στυφές.


 

Αιθέρια Έλαια

Παραλαμβάνονται με απόσταξη ή εκχύλιση από τα άνθη, τα φύλλα, ή τις ρίζες ενός βοτάνου. Τα αιθέρια έλαια απορροφώνται ιδιαίτερα εύκολα ενώ διαπερνούν την επιδερμίδα και φτάνουν ως το κυκλοφορικό σύστημα με μια απλή επάλειψη. Η σωστή τους χρήση επιβάλει να τα απλώσουμε στις παλάμες μας, να πάρουμε βαθιές εισπνοές με κλειστά μάτια και μετά να τα απλώσουμε στο σημείο του σώματος ή του προσώπου που επιθυμούμε. Μια μικρή ποσότητα αιθέριου ελαίου βοτάνου αρκεί για να λάβει ο οργανισμός τις ευεργετικές του ιδιότητες ενώ ορισμένα έλαια θα πρέπει να αποφεύγονται ή και να απαγορεύονται κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και του θηλασμού αλλά και όταν υπάρχουν ορισμένες υποκείμενες νόσοι. Γι’ αυτό και θα πρέπει να λαμβάνονται με τη σύμφωνη γνώμη ειδικού.


 

Αλοιφή

Τα βότανα μπορούν να χρησιμοποιηθούν τοπικά εξωτερικά και με τη μορφή αλοιφής για την παρασκευή της οποίας χρησιμοποιείται συνήθως φυσικό κερί μέλισσας ή βαζελίνη δουλεμένη με έγχυμα βοτάνου ή συνδυασμού βοτάνων, με βάμματα ή και αιθέρια έλαια. Οι αλοιφές σχηματίζουν ένα ξεχωριστό στρώμα (φιλμ) στο δέρμα φροντίζοντας την περιοχή που πάσχει.


 

Κατάπλασμα

Πρόκειται για άμεση εφαρμογή του βότανου πάνω στο δέρμα και σταθεροποίησή του στην περιοχή με τη χρήση ενός επιδέσμου ή υφάσματος. Για τη σωστή εφαρμογή του βότανου ως κατάπλασμα είναι προτιμότερο να μαλακώσει (πολτοποίηση φύλλων) ή να αναμειχθεί –εφόσον πρόκειται για σκόνη- με ελάχιστο νερό ή λάδι για να απλωθεί. Το κατάπλασμα μπορεί να εφαρμοστεί και ανάμεσα σε δύο στρώματα γάζας εάν δεν είναι επιθυμητό να ακουμπάει επάνω στο δέρμα. Όπως και να απλωθεί, το κατάπλασμα δε θα πρέπει να ξεπερνά σε θερμοκρασία τους 50ο C γιατί έτσι χάνονται οι περισσότερες από τις αντιφλογιστικές και σπασμολυτικές ιδιότητες του βότανου.


 

Χυμός

Aπό φρέσκα βότανα μπορεί να παραχθεί χυμός, χρησιμοποιώντας αποχυμωτή ή μπλέντερ. Οι φρέσκοι χυμοί μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να χρησιμοποιούνται και σαν καταπλάσματα.


 

Σκόνη

Ένα βότανο μετατρέπεται σε σκόνη σε τρία βήματα – αποξήρανση, άλεσμα και κοσκίνισμα. Οι σκόνες χρησιμοποιούνται στην παρασκευή καταπλάσματος, κάψουλας βοτάνου, σε πούδρες σώματος αλλά και στη μαγειρική. Παρόλο που τα βότανα σε μορφή σκόνης βρίσκονται σε πληθώρα στις προθήκες καταστημάτων ειδών διατροφής, είναι προτιμότερο να παρασκευάζονται λίγο πριν χρησιμοποιηθούν δεδομένου ότι λίγο χρόνο μετά την μεταποίησή τους χάνουν τις περισσότερες δραστικές τους ιδιότητες, τη γεύση και το άρωμά τους.


 

Μπάνιο

Το μπάνιο με βότανα έχει εκτός από θεραπευτική και ανακουφιστική, χαλαρωτική δράση, ενώ ανάλογα με το βότανο που χρησιμοποιείται μπορεί να προσφέρει αναζωογόνηση και ευεξία. Ο καλύτερος τρόπος για να ετοιμάσουμε ένα μπάνιο βοτάνων είναι να προσθέσουμε στο νερό της μπανιέρας μας δυνατό έγχυμα βοτάνων ή να βυθίσουμε στο νερό τα βότανα που χρησιμοποιήθηκαν για έγχυμα τυλιγμένα σ’ ένα κομμάτι ύφασμα. Το ποδόλουτρο αποτελεί μία εναλλακτική λύση εξίσου ευεργετική, ιδανική όταν δε διαθέτουμε την πολυτέλεια του χρόνου.